ΤΟ ΠΕΡΙΦΗΜΟ ΤΡΟΠΑΡΙΟ ΤΗΣ
ΚΑΣΣΙΑΝΗΣ
Δοξαστικό των αποστίχων του Όρθρου της
Μεγάλης Τετάρτης που ψάλλεται τη Μεγάλη Τρίτη εσπέρας.
Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή, την σήν αισθομένην Θεότητα
μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν, οδυρομένη μύρα σοι προ του ενταφιασμού κομίζει.
Οίμοι! λέγουσα, οτι νύξ μοι υπάρχει, οίστρος ακολασίας, ζοφώδης τε και ασέληνος
έρως της αμαρτίας. Δέξαι μου τας πηγάς των δακρύων, ο νεφέλαις διεξάγων της
θαλάσσης το ύδωρ, κάμφθητί μοι προς τους στεναγμούς της καρδίας, ο κλίνας τους
ουρανούς τη αφάτω σου κενώσει. Καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας, αποσμήξω
τούτους δε πάλιν τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις, ων εν τω Παραδείσω Εύα το
δειλινόν κρότον τοις ώσιν ηχηθείσα, τω φόβω εκρύβη. Αμαρτιών μου τα πλήθη και
κριμάτων σου αβύσσους τις εξιχνιάσει, ψυχοσώστα Σωτήρ μου; Μη με την σήν δούλην
παρίδης, Ο αμέτρητον έχων το έλεος.
Ερμηνεία..
Κύριε, η γυναίκα που περιέπεσε σε πολλές αμαρτίες, όταν αισθάνθηκε τη θεότητά
σου, έγινε μυροφόρα και σε άλειψε με μύρο πριν από τον ενταφιασμό σου και έλεγε
κλαίουσα με θρηνώδεις λυγμούς*: Αλλοίμονο σε μένα, γιατί μέσα μου υπάρχει νύχτα
ζοφερή και χωρίς φεγγάρι, το πάθος της ακολασίας, ο έρωτας της αμαρτίας. Δέξου
από μένα τις πηγές των δακρύων μου, εσύ που μετατρέπεις τα σύννεφα σε νερό της
θάλασσας. Λύγισε στους αναστεναγμούς της καρδιάς μου, εσύ που έκανες να λυγίσουν
οι ουρανοί με την ενανθρώπιση σου, που δεν υπάρχουν λόγια για να εξηγηθεί. Θα
καταφιλήσω τα άχραντα πόδια σου, και θα τα σκουπισω πάλι με τα μακριά μαλλιά
της κεφαλής μου, αυτά τα πόδια που όταν η Εύα κατά το δειλινό τα άκουσε στον
Παράδεισο να περπατάνε με θόρυβο, από το φόβο της κρύφτηκε. Των αμαρτιών μου τα
πλήθη και των ευσπλαγχνιών σου τις αβύσσους, ποιος μπορεί να εξιχνιάσει, σωτήρα
μου που σώζεις τις ψυχές; Μη παραβλέψεις τη δούλη σου, εσύ που έχεις το
αμέτρητο έλεος.
Σχόλια.
Tο τροπάριο αυτό έχει εκπληκτικά νοήματα στη
ποιητική σύλληψή του από την ποιήτρια Κασσιανή.
1) Εδώ φαίνεται η ταπείνωση της μετανοημένης
ψυχής, πόσο κλαίει η ψυχή όταν καταλάβει το μέγεθος της αμαρτίας της μπροστά
στον αναμάρτητο Χριστό.
2) Παρουσιάζεται η Θεότητα του Ιησού Χριστού, η παντοδυναμία του, το μεγάλο του
έλεος και η ευσπλαγχία του για κάθε μετανοημένη ψυχή, όσο φοβερές αμαρτίες και
αν έχει διαπράξει..
3). Τα πόδια του Ιησού Χριστού ο ο οποίος είναι ο Θεός, που η μετανοημένη
γυναίκα τα βρέχει με τα δάκρυά της, αδειάζει επάνω τους το πολύτιμο μύρο, τα
σφουγγίζει με τα μακριά μαλλιά της, είναι τα ίδια εκείνα πόδια του Θεού που
άκουσε η Εύα να περπατάνε με κρότο εκείνο το δειλινό στον Παράδεισο μετά τη
παρακοή της ούσα γυμνή, και από το φόβο της κρύφτηκε. Τώρα όμως η αμαρτωλή
γυναίκα μπροστά στο Χριστό δεν κρύβεται, αλλά δημόσια εξομολογείται και ζητάει
το έλεος του Χριστού και το λαμβάνει. Γιατί ο Χριστός δεν ήλθε να καλέσει
δικαίους αλλά αμαρτωλούς σε μετάνοια.. Καί ενώ η Εύα η πρόγονος της εκδιώκεται
από τον Παράδεισο, η γυναίκα που μετανοεί μπροστά στο Χριστό σώζεται δια της
μετάνοιας της και επιστρέφει στον Παράδεισο καθαρή και αμόλυντη από τις
αμαρτίες της. Και με τον ίδιο τρόπο σώζεται και η κάθε αμαρτωλή ψυχή και
γίνεται αγία!
4). Το τροπάριο αυτό εμπεριέχει σε συνοπτική περίληψη όλο το Ευαγγέλιο του
Ιησού Χριστού, που είναι η σωτηρία κάθε μετανοημένης ψυχής, όσο βαριές και αν
είναι οι αμαρτίες της, γιατί το έλεος του Θεού είναι αμέτρητο ( άπειρο) για όλους
τους ανθρώπους , όπως λέει στο τελευταίο στίχο η εκπληκτική ποιήτρια και αγία
μοναχή Κασσιανή.
5). Η Κασσιανή περιέγραψε σε αυτό το περίφημο Δοξαστικό των αποστίχων που
ψάλλεται τη Μεγάλης Τρίτη εσπέρας το Ευαγγελικό ανάγνωσμα που περιγράφει αυτό
το περιστατικό της μετανοήσασας αμαρτωλής γυναίκας και της συγχώρησής της από
τον Ιησού χριστό, ολίγον πριν ο Ιησούς Χριστός υποστεί το Σταυρικό Του θάνατο
υπέρ τη σωτηρίας όλων των ανθρώπων, και φωνάξει δυνατά προς το Θεό πάνω στο το
Σταυρό " Πατέρα συγχώρησέ τους , γιατί δεν γνωρίζουν τι κάνουν" Και
έτσι είναι, διότι ο άνθρωπος που ζει μέσα στην αμαρτία μακριά από το χριστό και
από τη σωτηρία του, δεν γνωρίζει ούτε αυτό που πράττει αν είναι σωστό, ούτε
αυτό που λέει γνωρίζει αν είναι δίκαιο, ούτε αυτό που σκέφτεται γνωρίζει αν
είναι ωφέλιμο. * Οδυρομένη = κλαίουσα με θρηνώδεις λυγμούς ( που σου ξεσκίζουν
τη καρδιά)
Κωνσταντίνος Στρατής,
Ερασιτέχνης ψάλτης στον Ι.Ν. Αγίου Νικολάου Μεσαριάς Άνδρου
Μέλος της Μικτής Χορωδίας του Μουσικού Συλλόγου Άνδρου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.