Κυριακή 25 Φεβρουαρίου 2024

Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ.

 ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18, ΣΤΙΧΟΙ 10-14.            Είπεν ο Κύριος την παραβολήν ταύτην. Ἄνθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι, ὁ εἷς Φαρισαῖος καὶ ὁ ἕτερος τελώνης. Ο Φαρισαῖος σταθεὶς πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα προσηύχετο· ὁ Θεός, εὐχαριστῶ σοι ὅτι οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης.  Νηστεύω δὶς τοῦ σαββάτου, ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι. Καὶ ὁ τελώνης μακρόθεν ἑστὼς, οὐκ ἤθελεν, οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸν οὐρανόν ἐπᾶραι, ἀλλ' ἔτυπτεν εἰς τὸ στῆθος αὐτοῦ λέγων· Ο Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ.  Λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἢ γὰρ ἐκεῖνος· ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν, ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν, ὑψωθήσεται.



Ερμηνευτικά σχόλια Κωνσταντίνου Στρατή.
Το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα της παραβολής του Τελώνου και του Φαρισαίου διαβάζεται κάθε χρόνο την πρώτη Κυριακή του Τριωδίου. Όπου σε λίγες σειρές προβάλλεται με εξαίρετο τρόπο αφενός  το μεγαλείο της μεγάλης Χριστιανικής αρετής της ταπείνωσης, και αφετέρου η αμαρτία της υπερηφάνειας και της έπαρσης, εοίσης προβάλλεται  το έλεος, η ευσπλαγχνία και η συγχώρηση του Θεού προς τον μετανοημένο αμαρτωλό που προσεύχεται στο Θεό με ταπείνωση ζητώντας το έλεο Του, την ευσπλαγχνία Του και τη συγχώρηση Του.
Οι αγιοι Πατέρες της Ορθοδόξου ημών Εκκλησίας εθέσπισαν ώστε με την παραβολή αυτή να γίνεται η έναρξη της περιόδου του Τριωδίου, διότι  η ταπείνωση είναι το πρώτο σκαλοπάτι της πνευματικής μας πορείας  και της συμμετοχής μας στο επερχόμενο πάθος του Χριστού και της ανάστασής Του.
Το βασικό νόημα της παραβολής αυτής είναι η ταπείνωση του ανθρώπου μπροστά στην παρουσία του Θεού. ΄Ετσι λοιπόν ο Ιησούς Χριστός για να δείξει το μεγαλείο αυτής της Χριστιανικής αρετής, μας παρέδωσε αυτή τη παραβολή στην οποίαν μας λέγει:  Δύο άνθρωποι πήγαν στον Ναό για να προσευχηθούν ο ενας φαρισαίος και ο άλλος τελώνης.. Ας προσέξουμε εδώ αγαπητοί μου φίλοι το εξής.. Και οι δύο πήγαν στην Εκκλησία με το ίδιο σκοπό, δηλαδή να προσευχηθούν. Και οι δύο αισθανόταν την ανάγκη να προσευχηθούν, που σημαίνει ότι και οι δύο είχαν πίστη στο Θεό και μέσα τους υπήρχε η ανάγκη της προσευχής. Αλλά τα ελατήρια τους που τους ωθούσαν στην προσευχή προς τον Θεόν ήταν διαμετρικά αντίθετα.

Ας προσέξουμε ομως με ποιο τρόπο προσεύχεται ο ένας και με πιο τρόπο προσεύχεται ο άλλος.
Ο μεν Φαρισαίος μπήκε με επαρση και υπερηφάνεια μέσα στην Εκκλησία και προσευχότανε ως εξής..
"Σε ευχαριστώ Θεέ μου γιατί δεν είμαι οπως και οι άλλοι άνθρωποι, οι οποίοι είναι αρπαγες (κλέφτες), άδικοι, μοιχοί ,πόρνοι, ή οπως και αυτός ο τελώνης. Νηστεύω δυο φορές το Σάββατο, Δίνω το ένα δέκατο στο Ναό από όλα οσα κερδίζω."
Από τον τρόπο της προσευχής αυτής βλέπουμε πόσο μεγάλη ιδέα είχε για τον εαυτό του ο φαρισαίος. Δηλαδή αυτός θεωρούσε ότι είναι ο καλύτερος από όλους τους άλλους ανθρώπους, προσευχότανε με έπαρση και υπερηφάνεια μπροστά στον Θεό, απαριθμώντας όλα τα "καλά " έργα του, και ταυτόχρονα υποτιμούσε τον συνάνθρωπό του τελώνη.
Ο δε 
 τελώνης από την άλλη μεριά μπήκε με ταπείνωση μέσα στην Εκκλησία στάθηκε μακρυά με σκυφτό το κεφάλι και δεν ήθελε ούτε τα μάτια του να σηκώσει στον ουρανό, κτυπούσε το στήθος του λέγοντας μια πολύ απλή προσευχή με μόνον 6 λέξεις " ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ"..
( "Θεέ μου σπλαγχνίσου με εμένα που είμαι αμαρτωλός").
Αγαπητοί μου φίλοι από την απλή και σύντομη αυτή προσευχή βγαίνουν τα εξής συμπεράσματα..
1. Ο τελώνης είχε πλήρη γνώση της κατάστασης του εαυτού του, είχε το γνώθι σαυτόν, γνώριζε ότι είναι αμαρτωλός και ζητούσε το έλεος και την ευσπλαγχνία του Θεού, γιατί παράλληλα με τη γνώση της αμαρτίας του, είχε πλήρη γνώση του ελέους και της ευσπλαγχνίας του Θεού.
2. Είχε πλήρη γνώση οτι ο Ιησούς Χριστός ήλθε στον κόσμο με ένα και μοναδικό σκοπό να σώσει τους αμαρτωλούς, γιατί οπως ειπε ο Χριστός δεν έχουν ανάγκη ιατρού οι υγιείς αλλά οι πάσχοντες. Δεν έχουν ανάγκη σωτηρίας οι δίκαιοι αλλά οι αμαρτωλοί. Και οπου επερίσσευσεν η αμαρτία εκεί υπερ-επερίσσευσε η χάρις.
Ετσι λοιπόν ο τελώνης μας δείχνει το δρόμο της προσέγγισής μας με τον υψιστο Θεό δια της προσευχής, που απευθύνεται προς τον Θεό με ταπείνωση και με πλήρη γνώση της αμαρτωλότητάς μας μπροστά στην αγιοτητα του Θεού.
Θα σας φέρω τέσσερα παραδείγματα του πόσο μέγιστη αρετή είναι αυτή της ταπείνωσης.
1. Ο ιδιος ο Ιησούς Χριστός κατα την ενσάρκωσή Του μέσω της αειπαρθένου Μαρίας, γεννηθείς μέσα σε ένα σταύλο αλόγων ζώων, τι άλλο μας διδάσκει παρά να είμαστε ταπεινοί οπως εκείνος Θεός ών γεννήθηκε μέσα σε ένα σταύλο και όχι σε ένα παλάτι ως ο Βασιλiάς και ο Κύριος ολου του κόσμου? Και όχι μόνον αυτό εταπείνωσε ακόμη περισσότερο τον εαυτό του με το να υποστεί εμπτυσμούς, μάστιγες και ονειδισμούς και στο τέλος να υποστεί επονείδιστο θάνατο πάνω στο Σταυρό σαν κακούργος. Ο Δίκαιος υπερ των αδίκων, ο αναμάρτητος υπερ ημών των αμαρτωλών.
Δέχτηκε να ταφεί ως άνθρωπος, Αυτός ο αρχηγός της ζωής, και βέβαια ο αδης και ο θάνατος δεν μπορούσαν να τον κρατήσουν γιατί δια του θανάτου Του, πάτησε πάνω στο θάνατο και αναστήθηκε από τους νεκρούς, και τώρα ζει αιωνια  για να μεσιτεύει υπερ ημών των αμαρτωλών. Γιατί ένας και μοναδικός είναι ο μεσίτης μεταξύ ημών και του Θεού, ο Θεάνθρωπος Χριστός.  Και εμείς οι Χριστιανοί οταν ζητάμε της πρεσβείες των αγίων και της υπεραγίας Θεοτόκου, ζητούμε τις πρεσβείες τους προς  τον Χριστό το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος που μεσιτεύει προς τον Θεόν για εμάς τους αμαρτωλούς.
2.  Την ίδια ταπείνωση έδειξε και η Υπεραγία Θεοτόκος η μητέρα του Χριστού, οταν είπε.." Οτι επέβλεψεν επί την ταπείνωσιν της δούλης αυτού".(9η ωδή).. Προσέξατε αγαπητοί μου φίλοι, η ίδια η Παναγία ευχαριστεί τον Θεόν γιατί εριξε το βλέμμα Του στην ταπείνωσή της και την επέλεξε να φέρει εκείνη τον Ιησού Χριστό στυον κόσμο και να γίνει η μητέρα του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού.
3.  Στο απολυτίκιο του αγίου Νικολάου, αυτού του πολύ μεγάλου Ιεράρχου της Εκκλησίας μας έχει ενα στίχο που λέει.. "Δια τούτο εκτήσω τη ταπεινώσει τα υψηλά, τη πτωχεία τα πλούσια, Πάτερ Ιεράρχα Νικόλαε"....."Και γι΄αυτό απέκτησες με την ταπείνωση σου τα υψηλά και με τη φτώχεια απέκτησες τα πλούσια πατέρα μας Ιεράρχα Νικόλαε.."
4 .  Και ο Δαυίδ μιλάει για ταπείνωση σε ένα στίχο του πεντηκοστού Ψαλμού... "Θυσία τω Θεώ πνεύμα συντετριμένον καρδίαν συντετριμένην και τεταπεινωμένην ο Θεός ουκ εξουδενώσει.. ."
Που σημαίνει οτι η μεγαλύτερη προσφορά προς τον Θεόν είναι η ταπεινή και συντριμμένη καρδιά..
Και κλείνοντας ο Ιησούς Χριστός αυτή τη περίφημη παραβολή Του για την ταπείνωση μας λέγει.. Κάθε ένας άνθρωπος που υψώνει τον εαυτό του οπωσδήποτε θα ταπεινωθεί, και κάθε άνθρωπος που ταπεινώνει τον εαυτό του, θα υψωθεί.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Ειρήνην αφίημι υμίν, ειρήνην την εμήν δίδωμι υμίν, ου καθώς ο κόσμος δίδωμι υμίν, μη ταρασσέσθω υμων η καρδία μηδέ δειλιάτω ( Ιωάννου 14, 27 )

  Ειρήνην αφίημι υμίν, ειρήνην την εμήν δίδωμι υμίν, ου καθώς ο κόσμος δίδωμι υμίν, μη ταρασσέσθω υμων η καρδία μηδέ δειλιάτω ( Ιωάννου 14, ...