Θα ήθελα να αναφέρω με ποιό τρόπο ψυχαγωγούνταν οι Ανδριώτες εκείνη τη μακρινή παρελθούσα εποχή της δεκαετίας του 1950 οπου δεν υπήρχε απολύτως κανένα από τα σύγχρονα μέσα ψυχαγωγίας και διασκέδασης, ούτε καν ηλεκτρικό ρεύμα, γι΄αυτό και οι ΄άνθρωποι πήγαιναν νωρίς για ύπνο, ειδικά το χειμώνα, εκτός αν είχαν βεγγέρες.
Η ψυχαγωγία-διασκέδαση ήταν πολύ απλή. Και πρώτα-πρώτα θα αναφερθώ στην ψυχαγωγία των νέων και των νεανίδων της εποχής στο χωριό μου στη Μεσαριά , η οποία συνίστατο σε καθημερινές βόλτες-περιπάτους μέσα στο χωριό στους τελείως άδειους από αυτοκίνητα δρόμους,χωρίς κολόνες της ΔΕΗ και ηλεκτροφόρα καλώδια, τα οποία τοποθετήθηκαν μετά το 1955 όπου εξ αιτίας αυτού άλλαξε η ηχητική ακουστική του περιβάλλοντος γιατί βουιζαν οταν φυσούσε αέρας και συνεχίζουν να βουίζουν ( ενώ πρώτα με τον αέρα ακούγονταν μόνο το θρόισμα των φύλλων των δένδρων) , με τραγούδια από τους καλλίφωνους-ες της παρέας, και με τη συνοδεία ενός ακορντεόν ή και μιας κιθάρας.Πολλές φορές ακουγότανε καντάδες επτανησιακές αργά το βράδυ ολίγον πριν ή και μετά από τα μεσάνυκτα, οπου η ώρα ήτανε πολύ προχωρημένη για τους κανόνες υπνου της εποχής και όλοι ήταν στα κρεββάτια τους.
Ακόμα στα αυτιά μου ηχούν τα τραγούδια των τότε νυκτόβιων νέων της εποχής στο χωριό μου στη Μεσαριά , που η μοναδική τους διασκέδαση ήταν αυτή.. να τραγουδούν μέσα στη σιγαλιά της νύκτας το ... "ετίναξε την ανθισμένη αμυγδαλιά " ή το " άστα τα μαλλάκια σου ανακατωμένα" ή το " μέσα στης νύχτας τη σιγαλιά" ή " το γελεκάκι που φορείς", ή το "Κι αν παρήλθον οι χρόνοι εκείνοι" κλπ.τα οποία τα είχαν μάθει από τα παλιά χειροκίνητα γραμμόφωνα κουρδιστά) με τους παλαιούς δίσκους-πλάκες βινυλίου.
Οι κορυφαίες διασκεδάσεις ήταν οι χοροί που τους διοργάνωναν κατά κανόνα τις ημέρες των πανηγυριών κατά τη μνήμη εορταζομένων αγίων, και ήταν τρόπον τινά η συνέχεια της ημερήσιας θρησκευτικής εορτής του πολιούχου του χωριού, αλλά και άλλων μεγάλων θρησκευτικών εορτών κατά τη διάρκεια του έτους.
Στους χορούς αυτούς περίοπτη θεση κατείχαν οι περίφημοι λα"ικοί οργανοπαίκτες του βιολιού και του σαντουριού ή του λαούτου.
Η μουσική ήταν νησιώτικα χορευτικά τραγούδια του συρτού και του περίφημου Ανδριώτικου μπάλλου σε αργό ρυθμό για τους γέρους και σε σύντομο για τους νέους, καθώς και ευρωπαϊκή μουσική από βαλς και ταγκό ( Αργεντίνικη), και φοξ-τροτ.
Επειδή οι χοροί αυτοί γίνονταν η αιτία να ιδωθούν και να γνωριστούν από κοντά νέοι και νέες από γειτονικά ή απομακρυσμένα χωριά, πολλές φορές οι γνωριμίες αυτές κατέληγαν σε γάμους.
Οι γάμοι λεγότανε φανεροί ή κλειστοί. Φανερός ήταν ο γάμος που κατά κανόνα γινότανε στον ενοριακό Ναό του χωριού με πολλούς προσκεκλημένους ίσως και ολο το χωριό και κατέληγε σε γλέντι που κρατούσε έως 3 ημέρες, με φαγητό, κρασί και χορό.
Οι κλειστοί γάμοι μπορεί να γινότανε και στα σπίτια σε πολύ στενό οικογενειακό περιβάλλον.
Τούτο γινότανε αν υπήρχε έστω και μακρινή περίοδος πένθους ή για άλλους λόγους ( π.χ αν η νύμφη ήταν ήδη έγκυος! μη σας φαίνεται περίεργο αυτό γιατί τότε υπήρχε ακόμη η αιδώς και το φιλότιμο και έτσι ντρεπόταν η νύμφη ούσα έγκυος να κάμει φανερό γάμο!)
Ενας άλλος τρόπος διασκέδασης ήταν οι περίφημες βεγγέρες, οπου στο χωριό μας, αλλά και και σε όλα τα χωριά της Ανδρου γινότανε ειδικά τον χειμώνα.
Υπήρχαν οι "ακάλεστες" βεγγέρες και οι "καλεστικές".
Ακάλεστες ήταν οι αυθόρμητες βεγγέρες που ήταν απλά η συγκέντρωση των γειτόνων στο σπίτι ενός γείτονά τους. Εκεί συζητούσανε με τις ώρες, έτρωγαν τα κεράσματα της νοικοκυράς που ήταν απλά πράγματα ξερά σύκα, καρύδια και αμύγδαλα, έπαιζαν χαρτιά " το σκαμπίλι" " την ξερή", "το μουτζούρι" κλπ. λέγανε παραμύθια , μιλούσανε για τις νεράιδες που παρουσιαζότανε σε ωρισμένες περιοχές της Ανδρου, σε περάσματα ποταμών γεφυριών και τρίστρατων.
Οι καλλίφωνοι τραγουδούσαν τραγούδια της εποχής μέσα σε παγωμένα σπίτια τα οποία θέρμαιναν στο κέντρο τα μαγκάλια και το τζάκι. Τα πόδια των γυναικών ήταν αναψοκοκινισμένα από την πύρα του μαγκαλιού, αλλά οι πλάτες ήταν παγωμένες.
Τα κρεβάτια επίσης ήταν παγωμένα και απαιτούσε ηρωισμό να πέσεις στα παγωμένα σεντόνια έως ότου η θερμοκρασία του σώματος εζέσταινε το κρεβάτι κάτω από βαριά παπλώματα.
Στις "καλεστικές" βεγγέρες μπορεί να πρόσφερε επί πλέον η νοικοκυρά και ένα λιτό μεζέ που κατά κανόνα ήταν φουρτάλια με ανδριώτικα χοιρινά, με κρασί.
Το καλοκαίρι πάλι δεν γινότανε βεγγέρες αλλά συγκεντρωνότανε ολοι οι γείτονες στις αυλές των σπιτιών ή στα πεζοδρόμια ή καθότανε στα μπαγκάλια των πέτρινων τοίχων των αυλών,
οι οποίοι γείτονες τότε όλοι ήταν αγαπημένοι μεταξύ τους, γιατί ήταν ολοι τουςφτωχοί και βοηθούσε ο ένας τον άλλον και συζητούσαν και έλεγαν αθώα ανέκδοτα και γρίφους, και παραμύθια. Η διχόνοια μεταξύ των γειτόνων άρχισε πολύ αργότερα, εάν κάποιος φτωχός γείτονας τύχαινε να γίνει νεόπλουτος, όπου οι άλλοι γείτονες άρχισαν τότε να τον φθονούν και να τον μισούν εως θανάτου.
Οι Ανδριώτισσες Μεσαριανές γερόντισες ήταν άφθαστες στη διήγηση παραμυθιών, τα οποία αυτοσχεδίαζαν με βασιλόπουλα, βασιλοπούλες, ηρωικούς νέους και νέες, δράκους, τσιφλικάδες και κολήγους, τον ερωτόκριτο, το Διγενή Ακρίτα κλπ.
Εδώ θα κάνω ένα μνημόσυνο για τη γιαγιά μου την Αννέτα μητέρα του πατέρα μου, η οποία είχε γεννηθεί στη Κωνσταντινούπολη και είχε λάβει καλή παιδεία μέχρι τα 12 της χρόνια ταν ήρθε στην Ελλάδα, η οποία ήταν εκπληκτική στο να διηγείται αυτοσχέδια καταπληκτικά παραμύθια με ήρωες ακρίτες, με τον Ερωτόκριτο με φανταστικούς ήρωες πρίγκιπες μέσα σε φανταστικά παλάτια, αλλά και δράκους που εκτόξευαν πυρωμένες φλόγες από το στόμα και τα ρουθούνια τους..
Ήταν εκείνη που μου έμαθε την αγάπη για τα βιβλία και το σχολείο, με έμαθε να γράφω και να διαβάζω από τα 4 μου χρόνια, ώστε όταν πήγα στο δημοτικό ήμουν "ξεφτέρι" προς μεγάλη έκπληξη της αυστηρής δασκάλας Ιωάννας Μπίστη, τόσο που κάλεσε τη μητέρα μου και της είπε "μην το προχωράτε τόσο πολύ το παιδί"
Ήταν η γιαγιά μου που μου έμαθε να λέω απέξω το σύμβολο της πίστεως στα πέντε μου χρόνια, καθώς και την Κυριακή προσευχή.
Ήταν εκείνη που μου δίδαξε μένοντας ώρες δίπλα μου, όταν περνούσα τους παιδικούς πυρετούς όλη σχεδόν την Αγία Γραφή, ακόμη ως και την ερμηνεία όλων των νεκρώσιμων τροπαρίων!
Υ/Γ
Τώρα μετά από πολλές δεκαετίες χρόνων από εκείνη την εποχή που περιγράφω το χωριό μου οδηγείται στην εγκατάλειψη και όταν περπατώ στο κέντρο της Μεσαριάς και βλέπω ερείπια, χωρίς κόσμο, εκεί όπου παλιά άνθιζε η ζωή, με πιάνει θλίψη.
Κωνσταντίνος Στρατής
Μεσαριά Ανδρος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.